1. Hangi lisans programları akreditasyona başvurabilir?
STAR Akreditasyon’a başvuru yapabilecek lisans programları öncelikle STAR’ın tescil aldığı programlar arasında olmalıdır. Tescil alınmış programlara ulaşmak için tıklayınız. Bir diğer önemli husus programın mezun vermiş olmasıdır. Burada herhangi bir sayı sınırı aranmamaktadır. Programın mezun vermiş olması yeterlidir.
2. Eğitim dilini (Türkçe/Yabancı Dil) değiştirmiş olan programlar başvuru yapabilir mi?
Lisans programının eğitim dilini değiştirmiş olması akreditasyon başvurusu yapmasına genel olarak engel değildir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus öncelikle eğitim diliyle beraber müfredatın ne oranda değiştiğidir. Müfredatın büyük oranda değişiklik göstermesi akreditasyon ölçütlerine uyumu zorlaştırabilir. Böyle bir durumun olması hâlinde sürecin STAR Akreditasyon’a danışılarak yürütülmesi gerekir. Değişen eğitim diliyle lisans programı mezun vermişse bu noktada herhangi bir sorun bulunmamaktadır.
3. Eğitim dili %100 Türkçe olan bir lisans programı eğitim dilini %100 yabancı dile çevirirse başvuru yapabilir mi?
Bu durumda olan programların başvuru yapması önerilmez. Çünkü program öğretim planının büyük oranda değiştiği kabul edilir.
4. Akreditasyon başvuru dilekçesini doldurmak başvuru için yeterli midir?
Hayır. Akreditasyon başvuru dilekçesi bir niyet beyanı olarak kabul edilir. Başvurunun resmileşmesi için karşılıklı hak ve yükümlülüklerin belirlendiği Protokolün imzalanması gerekir.
5. Özdeğerlendirme raporu (ÖDR) yazma eğitimi ne zaman alabilirim?
Öz değerlendirme raporu yazma eğitimi protokol imzalandıktan sonra alınabilir. Bu kapsamda daha önceden ilan edilen eğitim takvimi takip edilmelidir.
6. Özdeğerlendirme raporunu en geç ne zaman gönderilebilir? Ek süre istenebilir mi?
Özdeğerlendirme raporu en geç 30 Haziran olmak üzere protokol imzalandıktan sonra 3 ay içinde elektronik ortamda göndermelidir. Mücbir sebep olmadıkça ek süre verilmez. Buradaki sorumluluk başvuru yapan programa aittir.
7. Özdeğerlendirme raporunu süresi içinde teslim edilmezse ne olur?
STARAK tarafından başvuru iptal edilerek o sene için süreç sonlandırılır. Bu sürece programın itiraz hakkı bulunmamaktadır.
8. Özdeğerlendirme raporu yazmak için herhangi bir kılavuz var mı?
Evet, Özdeğerlendirme Raporu Hazırlama Kılavuzu bulunmaktadır. Bu kılavuzda şablon, genel ilkeler, usul ve esaslar, örnekler, kanıt düzeyleri ve beklentiler yer almaktadır. Burada yer verilmeyen bir hususla karşılaşıldığında Geri Bildirim Yönetim Sistemi üzerinden STAR Akreditasyon ile iletişime geçilebilir.
9. Özdeğerlendirme raporunun hazırlanmasında genel kural nedir?
ÖDR, raporu hazırlanırken, her bir ölçüt ile ilgili takip edilmesi gereken temel kural PUKÖ döngüsünü işletmektir.
10. Özdeğerlendirme raporu şablonunda ihtiyaç olması halinde bir değişiklik yapabilir miyim?
Hayır, özdeğerlendirme raporu şablonunda herhangi bir değişiklik yapılmaması şiddetle önerilir.
11. Özdeğerlendirme raporu kaç sayfa olmalıdır?
Rapor, “Calibri, 12 punto ve tek aralıklı” olarak yazılmalı ve 100 sayfayı aşmamalıdır.
12. Özdeğerlendirme raporunda kanıt nasıl verilmelidir?
Bu raporda verilen kanıtlar, metin içerisinde link verilerek açılan drive dosyasına koyulmalıdır. Bu kapsamda verilecek yönerge, grafik, tablo, fotoğraf, şekil, broşür, görüntü-ekran çıktısı, yayın vb. bütün kanıtlar Drive dosyasına yüklenmelidir. Ek olarak istenen ÖDR Tabloları da ilgili ölçüt altında metin içinde link verilerek doldurulan Excel dosyası da Drive’a yüklenmelidir (Ayrıntılı bilgi için bkz. Özdeğerlendirme Hazırlama Kılavuzu).
13. PÜKO kapsamında kanıtlar hangi bilgi düzeyini içermelidir?
ÖDR hazırlanırken kanıt gösterme noktasında eğer ilgili ölçütte bir planlama söz konusu ise bahsedilen plan kanıt olarak bütün ekleriyle raporda yer verilmelidir. Eğer ilgili ölçütte uygulamalar bulunuyorsa buna ilişkin tanımlı süreçler kanıt olarak gösterilmelidir. Eğer Programda mevcut bir uygulama varsa ve bu uygulama ölçülüyorsa o zaman da kullanılan anketler, odak grup görüşmesi raporları gibi ölçüm ile ilgili araç ve sonuçlara yer verilmelidir. Program PUKÖ döngüsünde ölçüt ile ilgili olarak izlenerek değerlendirilmektedir şeklinde bir ifadeye yer verdiyse buna ilişkin analiz raporlarına veya değerlendirme raporlarını kanıt olarak sunması beklenir. Son olarak ölçüt ile ilgili olarak iyileştirmeler yapılmaktadır şeklinde beyanda bulunulduysa o zaman da bu kapsamda yapılan iyileştirmelerin listesi kanıt olarak sunulması beklenmektedir.
14. Herhangi bir ölçüt/alt ölçüt ile ilgili bir bilgi yazmasam olur mu?
Hayır. İster ana ölçüt olsun isterse alt ölçüt olsun eğer program bunu karşılayacak herhangi bir çalışması veya hazırlığı bulunmuyorsa ölçüt ile ilgili yetersizlik düzeyi eksiklik olarak belirleneceği için söz konusu durum akreditasyon vermeme ile sonuçlanır.
15. Ölçütlerde olgunluk seviyesi ne olmalıdır?
Ölçütlerdeki olgunluk seviyesi ölçütün nasıl ifade edildiğine bağlıdır. Eğer ölçütte “yapılmalı ve uygulanmalıdır” şeklinde bir ifade varsa o ölçüt ile ilgili olarak uygulamanın da var olduğunu kanıtlanmalıdır. Ölçüt “çalışmalar yapılmalıdır” şeklinde ise ilgili çalışmaların yapılmasının yeterli olduğu anlaşılmalıdır.
16. Ölçütlerle ilgili raporlama ve kanıt evraklarında geçmiş kaç yıl dikkate alınmaktadır?
Standart bir süre bulunmamakla birlikte başvurudan önceki son yılın evraklarının tam olması beklenmektedir. Örneğin 2024 yılında bir başvuru yapıldıysa 2023 yılının evraklarının tam olması istenmektedir. Arzu edilen son 4 yılın evraklarının hazır bulundurulmasıdır.
17. Program öğretim kadrosuna dışardan derse giren (tam zamanlı olmayan-ücret esaslı olan) öğretim elemanları dahil edilmeli midir?
Evet, dahil edilmeli ve istenen evraklar onlar içinde doldurulmalıdır. Zira onlarda bu programın önemli bir paydaşı olarak görülmelidir. İstenen tablolar doldurulurken bu kapsamdaki öğretim elemanlarının da dahil edilmesi beklenmektedir.
18. Program öğretim planında seçmeli ders sınırı bulunmakta mıdır?
Evet, müfredat kapsamında bu oran genel olarak en az %25 olmalıdır. Bu oran hesaplanırken temel alan dersleri, uzmanlık alan dersleri ve yetkinlik tamamlayıcı ders ayrımına gidilmesine gerek yoktur. AKTS hesabı yapılmamaktadır. Sadece toplam derslerin %25’inin seçimlik olması yeterli kabul edilmektedir.
19. Programa özgü ölçüt ne demektir?
Mezunların, ilgili Lisans Programına özgü olan, bu Lisans Programını diğer Lisans Programlarından ayıran ve Lisans Programının karakteristik özelliklerini yansıtan derslerde yeterli bilgi, beceri ve yetkinlikler kazanması beklenir. Diğer bir ifadeyle bu bilgi, beceri ve yetkinliği içinde barındıran program genel ölçütleri/program öğrenme çıktılarıdır. İlgili Programı tamamlayanların spesifik olarak sahip olması beklenen bilgi, beceri ve yetkinliklerdir.
20. Bir Lisans Programı adı nedeniyle birden fazla Program kapsamına giriyorsa, her biri için Programa Özgü Ölçütlerin sağlanması gerekmekte midir?
Evet gerekmektedir. Örneğin programın ismi “Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi” ise bu programın hem siyaset bilimi açısından hem de kamu yönetimi açısından programa özgü ölçütü bulunması gerekir. Programa özgü ölçütlerin her iki başlığı da içerecek şekilde belirlenmesi gerekir.
21. Yerleşke ziyareti ne zaman yapılır?
Yerleşke ziyareti genel olarak değerlendirme takımının Özdeğerlendirme Raporu’nu inceledikten sonra programla birlikte kararlaştırdıkları ve STAR Akreditasyona bilgi verdikleri süreçte gerçekleştirilir. Genellikle bu zaman dilimi Eylül-Aralık ayları arasına denk gelir.
22. Yerleşke ziyareti uzaktan da (çevrim içi) olabilir mi?
Mücbir sebepler olmadıkça yüz yüze olması tercih edilir.
23. Yerleşke ziyareti sırasında kimlerle görüşülür?
Yerleşke ziyareti, yerleşke ziyareti planına göre yapılır. Planlamada kimler yazılıysa herkesle görüşülür. Genel olarak üniversitenin üst yönetimi, daire başkanları, dekanlık, bölüm başkanlıkları, bölümdeki öğretim üyeleri ve öğrenciler ile destek personeli ile görüşülür.
24. Taslak Değerlerlendirme Raporuna itiraz edilebilir mi?
Tam anlamıyla bir itiraz söz konusu olmasa da değerlendirme takımın verdiği yetersizlik bildirimlerine karşı bir savunma veya açıklama cevabı 30 gün içinde yazılmalıdır. Aksi takdirde Programın bu hakkını kullanmadığı varsayılır.
25. Değerlendirme raporu ne zaman kesinleşir?
Tutarlılık incelemesi sonrasında STARAK kararı ile kesinleşir.
26. STARAK kararlarına itiraz edilebilir mi?
STARAK kararlarına ilgili süre içinde İtiraz ve Şikayet Komitesi aracılığıyla itiraz edilebilir. Son karar mercii ise STAR Akreditasyon Yönetim Kurulu’dur.
27. Nasıl değerlendirici olabilirim?
STAR Akreditasyonda alan uzmanı akademik değerlendirici olabilmek için web sayfasından aday değerlendirici formu doldurularak kayıt olunmalıdır. Aday havuzuna girenler daha sonraki süreçte Eğitim Komitesi tarafından değerlendirici eğitimi verilmektedir. Bu eğitimleri başarıyla tamamlayanlar akademik değerlendirici olabilir. Buradaki en temel husus değerlendiricilerin hâlihazırda en az doktor öğretim üyesi ve bir üniversitede öğretim elemanı olarak çalışıyor olmasıdır. Öğrenci değerlendiriciler için ise lisans düzeyinde bir programa aktif kayıtlı öğrenci olunması ve eğitim sürecini başarıyla tamamlaması gerekmektedir.
28. Akreditasyon sertifikası alınmasının asgari şartı nedir?
STAR Akreditasyon, hali hazırda 11 ölçüt 42 alt ölçütle değerlendirme ve akreditasyon çalışmalarını yürütmektedir. Programların, en düşük düzeyde dahi olsa, akreditasyon alabilmeleri için herhangi bir ölçütten “eksiklik” bildirimi almamaları gerekir. En temel asgari şart budur.
29. Akreditasyon takvimine harfiyen uyulur mu?
Web sayfasında yer alan Akreditasyon Takvimi bilgilendirme amaçlıdır. STAR Akreditasyonun bu anlamda bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
30. Akreditasyon alan programlar akreditasyon süresince nasıl takip edilmektedir?
Akreditasyon sertifikası alan programlar “Eylem Planları” başlığı altında akreditasyon süresince iyileştirmeye açık alanları ilişkin yapacakları eylemleri beyan etmektedirler. Programlar bu beyanları yerine getirmekle yükümlüdürler. STAR Akreditasyon bu eylemleri takip etmekte ve raporlamaktadır.
31. YÖKAK Kurumsal Akreditasyon Programı (KAP) ile Program Akreditasyonu farklı mı?
Genel olarak evet. YÖKAK KAP bir bütün olarak makro açıdan üniversitedeki sistem bazlı süreçleri takip etmekte sistemi akredite etmektedir. Program akreditasyonu ise mikro ölçekte sadece programa odaklanmakta ve programın kalite güvencesini analiz etmektedir. Sonuç itibariyle bu iki akreditasyon birbirinin tamamlayıcısı niteliğindedir. KAP, Türk Yüksek öğretim sisteminde mevzuatla zorunlu kılınmışken, program akreditasyonunda böyle bir zorunluluk yoktur. Program akreditasyonu isteğe bağlıdır.
32. TYÇ logosu almak için Program akreditasyonu gerekli midir?
TYÇ logosu kullanımı için temel şart program akreditasyonudur ancak yeter şart değildir. Ayrıca Bologna bilgi paketlerinin eksiksiz tamamlanmış olması ve YÖK üzerinden MYK başvurusu yapılmalıdır (ayrıntılı bilgi için bkz: https://www.myk.gov.tr/tr).